La sciença dins la lenga nòstra

Siti de vulgarisacion scientifica en occitan. Site de vulgarisation scientifique en occitan. Aqueu siti es mai o mens centrat sus la fisica dei particulas e l'interacion fòrta entre quarks, mai es dedicat a la fisica en generau.

07 janvier 2010

Perque lo pastis si trebola

/archives/2010/01/10/16465012.html

200px_pastisDins la botelha lo pastis es clar, mais quora botam d'aiga si trebola tot d'una, d'una biais pron estonant. Perqué ??

D'en primier, lo pastis, qu'es aquò ? Es d'arcòl de segur, valent-a-dire mai precisament d'etanòl (tot ço qu'apelam "arcòl" dins la vida vidanta es en fach d'etanòl, mentre qu'en quimia leis arcòls son una categoria mai larga de moleculas), aquò per lei 40%. Pi tanben d'aiga, per gaireben lei 60% de sobra. E una molonada de diferentas moleculas aromaticas en quantitats pichonas mais que bastan per balhar de gost. E la molecula principala es l'anetòla, que balha lo gost d'anis (cresi que li en a a l'entorn dau 0.2% dins lo pastis).

Anethole_structure_skeletalL'anetòla (o metoxy-propenil-benzène, veire a man seneca) es una molecula organica (ço que vòu dire qu'es compausada principalament de carbon embé d'oxigène, d'idrogène etc, coma mai o mens totei les "moleculas de la vida"). Aquelei qu'eran bòns en quimia au licèu veson de seguida qu'aquesta molecula es idrofòba, leis autrei pòdon tornar legir lo miéu bilhet sus l'alhòli.

diffusion_micelles

Dins lo pastis pur, li a pas tròp d'aiga e l'anetòla si vòu ben dissouvre. Mais quora li a tròp d'aiga l'anetòla es pas pròpi contenta, e si va defugir dins de micelas (una mena de pichon degotet, tròp pichon per estre vesible). Lo resurtat, coma embé cada sistèma micelar (lach, aiga sabonosa, maionesa, alhòli, etc), es que lo liquide si torna opac, "si trebola" coma va dison. Vos ai fach un dessenh a man drecha : finda se la lum ven d'una direccion particulara, lei refraccions e refleccions (veire lei leis de Descartes) leis espandon dis totei lei direccions. Alora si pòu pas veire en linha drecha a travers dau gòt, e es ben aquò que dison opacitat.

Mandat per lo_julien a 12:12 - Brèvas - Comentaris [4] - Permaligam [#]
Tags : ,
Votatz per mon blòg sus se vos plai

Commentaires

    Es clar

    Aiçò m'agrada perqué me sembla mai clar, dins la lenga originala.
    E aquí te vesi un cavalièr en Camarga, un cavalièr que se passeja, tranquillòt ... l'aiga del ròse al passatge se trebola, e los peisses se son anats...
    Aquò's mai clar, mai d'imaginacion, mens de "sud" (pichonèl o grand) e mai de realitats nacionalas.

    Mandat per Godilhaire, 10 janvier 2010 a 22:51
  • De'n prumier te desire 'na bon'annada 2010, per te, los teus, la sciença.

    Aprep, emai 'quò siguesse pas la sason, veiquí un bilhet per se la jugar lu mieijorn a taula o benleu au troquet, emb moderacion, segur.

    Mandat per jp la rapieta, 12 janvier 2010 a 11:00
  • Gramaci, bòna annada en tu tanben, e en toei leis autrei

    Mandat per lo_julien, 12 janvier 2010 a 11:42
  • E ben... si l'aiga plai pas a l'anetòla, fau èsser brave coma ela... aura per me qu'es 'chabat l'aiga dins lo pastis

    Mandat per Maime, 13 janvier 2010 a 10:40

Mandar un comentari