La sciença dins la lenga nòstra

Siti de vulgarisacion scientifica en occitan. Site de vulgarisation scientifique en occitan. Aqueu siti es mai o mens centrat sus la fisica dei particulas e l'interacion fòrta entre quarks, mai es dedicat a la fisica en generau.

09 septembre 2009

ITER, qu'es aquò ?

Aviáu dich que parlariáu d'ITER, ara mi lanci... Totei lei centralas nuclearas actualas son basadas sus de reaccions de fission nucleara. ITER, eu, es un otiís de recerca per desvelopar de centralas nuclearas basadas sus la fusion nucleara. Es pas una centrala que va produsir d'electricitat, en fach per lo moment consome mai que ço que produse, mai l'objectiu es d'estre capable de construire de centralas vertadièras d'aquí a l'entorn de 2050. Lo remplaçament de la fission per la fusion permetrà d'aver de centralas mai seguras,... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 19:21 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : , , ,

06 septembre 2009

Perque l'alhòli es pas una maionesa

/archives/2010/12/13/19866297.html Per toei lei francimands, l'alhòli es una maionesa embé d'alh. Mai nautres sabèm ben qu'a ren de veire, e qu'aquelei pebrons de parisencs son de lònga a dire de conariás. ^^Explicacion... La vinaigreta Comencem per estudiar la vinaigreta, qu'es un mescladis d'òli e de vinaigre (adonc d'aiga). Sabetz despi que siatz minòts que l'aiga e l'òli si pòdon pas mesclar, e que fin finala va totjorn se desseparar. Dien que l'òli es lipofila/idrofòba e que l'aiga es lipofòba/idrofila. En generau... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 15:30 - - Commentaires [1] - Permalien [#]
Tags : , ,
02 septembre 2009

ITER, sota toei lei agachs de la region

En Provença, auvèm soventi fes parlar d'ITER. La magèr part dei gents sabon pas qu'es qu'ITER deu faire exactament, mai a una influença visibla sus lei païsatges, la circulacion rotièra, l'emplec dins la Provença tota, lo desvelopament e "l'amenatjament dau territòri" pròche Cadarache, etc. Aquò fa qu'es un subjècte qu'interessa certanament un molon de provençaus, e que justificariá largament l'escritura d'un article en occitan. Fa tanben totjorn un pauc mau au còr de veire d'ecologista que mesclan ITER e EPR, descreditant lo... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 20:34 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : , , ,
01 septembre 2009

Ytterbium, un miralh ben brisat

Adaptat despi Pour la science, Maurice Mashaal Un atòm e son imatge dins un miralh avèm pas exactament lei memas proprietats. Una còla californenca a mesurat aquela violacion de simetría dins atòms d'ytterbium. Lo monde dei atòms e dei particulas elementaras destria la drecha e la seneca, coma mesuras sus lei desintegracions beta dau cobalt l'an mostrat tre 1957. En efèt, una dei quatre fòrças fondamentalas, l'interaccion febla, vehiculada per de particulas que lei dien bosons W e Z, viola la simetría dicha de paritat, qu'es una... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 11:25 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : , ,
30 août 2009

Nòva aviada

Cars amics d'Occitania e d'alhors, vaqui qu'ai calat la montanha e que pòdi tornar escriéure aqui. Ma embé ara un pauc de distança vesent cen qu'ai escrich, mi demandi se ai pilhat la bòna dralha. Bensai en vau pilhar doi en parallèl : contunhar d'una man cen qu'ai fach fins ara, pi de l'autra man essajar d'aver de menas de "numerò especiau". Cau que carculi encara un pauc en lo concèpte que vòli desvelopar. Li a tanben una caua que mi podria ajudar, seria que lu gents pòscan votar per cada article. Ma tecnicament... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 12:21 - Commentaires [1] - Permalien [#]
Tags :
02 juin 2009

L'electromanhetisme, una fòrça qu'es pertot

Vaqui lo plan dau quatren article (tresen dins l'òrdre de legir). Pensi que lo vau començar d'escriéure estosera. Li a dos tòcas importantas dins aqueu article : primièrament mostrar que l'electromanhetisme es unificat, e segondament (lo mai important) aguer una imatge clar d'una teoria de gauja, ja que lei interaccions fòrtas et fèbles son solament de teorias de gauja mai complicadas. edit: en fach èri tròp alassat ièr, pi ara ai pas mai lo temps : li a lo subrecomputador que marcha ben, e ai de trabalh d'analisi de faire. Es per la... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 15:29 - - Commentaires [3] - Permalien [#]
Tags : ,

31 mai 2009

Relativitat : de Galilei fins au graviton

La premièra version d'aqueu tresen article es finida. Per entegrar lei comentaris dau Clapassier, vau escriure l'article sus l'electro-manhetisme (e donc la lum), que vendrà lo tresen article, aqueu sus la relativitat venent lo quatren.
Posté par lo_julien à 23:23 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : ,
23 mai 2009

Relativitat : de Galilei fins au graviton

E vaqui lo futur article d'escriéure : ara vau tornar sur caduna dei quatre interaccions fondamentalas, començant par l'interaccion gravitacional, puei l'electromanhetica, la fèbla, e fin finala la fòrta. Après aquelei quatre articles, pensi que ço qu'avetz legit dins lo premier article serà clar.
Posté par lo_julien à 16:21 - - Commentaires [4] - Permalien [#]
Tags : ,
23 mai 2009

Lo monde es simetrias

Vaqui, li siáu tornat e ai finit aqueu nòu article. Ara es lo moment de faire un pauc de publicitat et de vos demandar ço qu'en pensatz.Li a força trabalh per revirar tota aquela teoriá força matematica sensa emplegar una soleta equacion, en fach es mai dificil que ço que pensavi. Mai bensai li a encara de trabalh de faire...Es pas jamai aisit si metre dins la pèu d'un qu'es luèn dau nòstre univers, esperi de commentaris...
Posté par lo_julien à 12:36 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : ,
17 mai 2009

Lo monde es simetrias

Aviáu començat un nòu article que son escritura es un pauc mai agradiva que lo premier, e que nos permetrà tornar sus ço qu'avem dich en lo premier article.
Posté par lo_julien à 15:25 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : ,