La sciença dins la lenga nòstra

Siti de vulgarisacion scientifica en occitan. Site de vulgarisation scientifique en occitan. Aqueu siti es mai o mens centrat sus la fisica dei particulas e l'interacion fòrta entre quarks, mai es dedicat a la fisica en generau.

23 avril 2013

Fin ?

Adiéu en toei ! Podetz veire que fa une brave moment qu'ai pas escrich aqui, alora encuèi siáu passat per dire qu'aquesto blog es en ibernacion... Per pas dire qu'es la fin d'aquesto projet... Mai va sabi pas per lo moment se es la fin o pas. Bensai tornarai escriéure sota una autra fòrma. Quau que siágue podetz totjorn mi mandar de mèls o comentar per mi faire vostrei remarcas o suggestions, o se avetz un projet dins la vòstra tèsta que podriáu aver besonh de iéu.  Per ço qu'es dau bilanç d'aquesto blog a l'ora d'avui,... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 20:42 - Commentaires [3] - Permalien [#]
Tags :

04 janvier 2011

Perqué fasem de patinatge sus glaça ?

Vos siatz pas ja demandat perqué la glaça resquilha tant ? En efèt leis autres solides de la vida vidanta resquilhan pas tant, e a calgut un fum de recercas ais industrias per crear de pistas de patinatge sinteticas, que fin finala nos perpausan una imitacion mejancièra de la simpla glaça. L'aiga, aquesto liquid tant simple, a un fum de caracteristicas fisico-quimicas extraordinaris que ralhan d'un unic fach : la molecula d'aiga es fòrça polara (valent-a-dire qu'es coma un pichon aimant : lo O de H20 es lo mens mentre que lei H son... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 17:45 - - Commentaires [4] - Permalien [#]
Tags : , ,
12 décembre 2010

Poliça nacionala, vòstres papièrs

Encuèi anèm veire coma marcha un radar de poliça. Es un dispositiu qu'es basat sus l'efèt doppler, que descriu el cambiament de frequença d'una ònda quora cambiam lo referenciau. Lo radar va emetre una ònda embé una antenna, dins la direccion de la veitura, que dins lo referenciau dau radar a una frequença ben coneguda (se l'ònda es dins lo vesible la frequença corresponde a la color). Après un temps donat (que si pòu carcular sa relacion embé la distança, mais que interessa mai lei ratapenadas que lei policièrs) l'ònda encapita la... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 17:56 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : , ,
10 novembre 2010

La dinda de Schrödinger

Embé un pauc d'avança sus nadau qu'arriba, vos vau mostrar coma un fisician vos pòu ajudar per còire la dinda. Vaqui l'imatge : Sias en familha, es l'après-dinar, l'oncle Marius va querre lo pastis e lei bolas, e aqui tot d'un còp tanta Mirelha que s'en va coma un ulhauç en cridant "Ou ! Siéu tardièra per mon rendez-vous en cò dau peruquièr, mi survelhès la dinda ?". E vòles demandar quant de temps qu'es ja partida ! De segur, celibatari(a) que sias, as ges d'idèia dau temps que cau per còire una dinda, que totjorn crompras... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 23:52 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : , ,
14 septembre 2010

Pitagòras es sexy

Vos l'aviáu dich ! ... e juste après ai descurbit qu'en fach li en a un fum d'autres, per exemple aqui.
Posté par lo_julien à 21:24 - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : ,
06 septembre 2010

Lo teorèma de Pitagòra

Avètz toei vist lo teorèma de Pitagòra a l'escòla, et avèm toei en testa aquesto triangle embé un carrat sus cada costat. Mais que vòu dire aquesto triangle ? Matematicament ren en fach... Se pilham un règla e que mesuram l'aira dei carrats vesèm ben qu'aquela dau gròs es mai o mens la soma de l'aira des doi pichòts. Mais aquò es pas faire de matematicas ! De segur aquò marcha,e basta per estre utile dins la vida vidanta (vida vidanta de segur aquò es relatiu...). Mais es daumatge d'ensenhar unicament de formulas d'aprendre per còr,... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 19:12 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : ,

04 septembre 2010

Un còp franc que fa parlar d'èu

L'annada passada vos aviáu parlat d'una conferença prevista a l'ENS embé John W. M. Bush, dau MIT, qu'a parlat de la fisica dau balon, d'un còp franc de Roberto Carlos etc. Eri estat un pauc estonat per aquesto subjècte mais fin finala ièr siáu tombat per còp d'asard sus un article de Scientific American que parlava dau meme còp franc, e que citava de noms d'autrei còlas que l'estudiavan. Per mostrar que la question es estada estudiada depuèi longtemps, an citat un vielh papier japonés de 1998 (que sa bibliografia fa encara referença... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 14:47 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : , ,
02 septembre 2010

la FAQ dau sabre-laser

/archives/2010/12/12/19855797.html Ara qu'ai parlat sciença-ficcion embé lei viatges a vitessa lum, vau continuar dins l'idèia embé lei sabres-laser. Pòu vertadierament tuar un laser ? En teoria òc : la lum laser absorbada per la pèu la caufa e la crema. Es ja utilisat per operar leis uelhs per exemple, e en TP disem  totjorn ai estudiant de faire mèfi ai uelhs quora manipulan de laser. Emai dins lei laboratis de recerca en optica li a de lasers que ti pòdon faire un pichon trauc dins la man se la daissas davanç unei segondas.... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 17:04 - - Commentaires [2] - Permalien [#]
Tags : , , ,
30 août 2010

Vitessa lum, mossur Spock !

Recentament ai vist dins lo Monde un article de sciença-ficcion dei marrits. Tan marrit que m'a donat l'envèja de provar d'en escriéure un melhor. Adonc lo repeti : aquest article sarà de sciença-ficcion, e non de sciença vertadièra. Leis efièchs dei viatges a vitessa lum Prim, supausem qu'avèm la tecnologia per viatgar a vitessa lum e veguem sei conseqüenças. O puslèu gaireben a vitessa lum, ja que cau una energia infinida per aténher la vitessa lum, ço que a priori sarà pas jamai possible.Aqui sabem ben ço qui si va passa, es... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 12:06 - - Commentaires [2] - Permalien [#]
Tags : , ,
16 avril 2010

L'efèt de serva

Fa un momenton qu'ai ren escrich sus aqueu blog, e en fach aviáu una idèia d'article qu'era en esperança : l'efèt de serva. Es un des subjectes que merita lo mai un trebalh de vulgarisacion, ja qu'es un problèma que tot lo monde en parla e que degun pòu negar o negligir. Es tanben un subjecte que pòu estre pron complexe, recampant de problèmas de fisica, oceanologia, biologia, etc etc. Ieu vau parlar sobretot de la partida fisica, esperant bensai que li ague d'autrei personas per escriéure embé d'autrei vejaires. Dins aquest... [Lire la suite]
Posté par lo_julien à 14:27 - - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : ,